Przejdź do treści

Nowe technologie

Nowe technologie

Nowoczesne technologie i innowacje stanowią dziś kluczowy element rozwoju energetyki. Z jednej strony są one gwarancją bezpieczeństwa energetycznego, z drugiej warunkiem koniecznym dla wzrostu konkurencyjności sektora, pozwalając równolegle na sprostanie wielowymiarowym wyzwaniom na poziomie krajowym, europejskim i globalnym.

Trendy w sektorze energii

Od kilkunastu lat sektor energii podlega stałemu oddziaływaniu trendów technologicznych i biznesowych, które powodują jego coraz szybsze i głębsze przeobrażanie. Z jednej strony coraz ważniejszą rolę w kształtowaniu jego przyszłości pełnią uwarunkowania środowiskowe i klimatyczne, a przełomy technologiczne zmieniają konkurencyjność wielu gałęzi przemysłu i modyfikują mapę światowej zależności od surowców. Z drugiej strony obserwuje się gwałtowny wzrost wykorzystania rozwiązań opartych o technologie informacyjno-komunikacyjne. Postępująca ewolucja w obszarze Internetu, telekomunikacji i cyfryzacji oddaje w ręce końcowego użytkownika narzędzia pozwalające mu na odgrywanie nowych ról w zakresie produkcji i optymalizacji zużycia energii. Rosnąca popularność paliw alternatywnych stawia pod znakiem zapytania wiodącą rolę węglowodorów w sektorze transportu. Nakładają się na to aspiracje polityczne i społeczne oraz modele regulacyjne, zmieniając tradycyjny system funkcjonowania przedsiębiorstw energetycznych na rynkach komercyjnych.

Główne trendy wpływające na obszar energii na przestrzeni ostatnich lat to:

  • Nacisk na redukcję emisji gazów cieplarnianych i odejście od technologii wytwórczych opartych na węglu,
  • Rosnąca społeczna świadomość środowiskowa,
  • Rozwój technologii produkcji energii ze źródeł odnawialnych,
  • Stałe ulepszanie technologii magazynowania energii,
  • Rosnący potencjał gospodarki cyfrowej i pole zastosowań technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT),
  • Przełom w technologiach poszukiwania i wydobycia węglowodorów,
  • Powstawanie globalnej infrastruktury i rynku obrotu LNG,
  • Rosnąca popularność i efektywność kosztowa paliw alternatywnych,
  • Strukturyzująca rola energii w relacjach międzynarodowych i geopolityce,
  • Presja na ograniczenie wpływu sektora energii na środowisko.

 

W odpowiedzi na postępujące na świecie zmiany w obszarze energii oraz mając na względzie aktywne włączenie się w trendy dotyczące innowacji, w maju 2017 r. Ministerstwo Energii opublikowało dokument pn. Kierunki Rozwoju Innowacji Energetycznych – KRIE. Dokument ten w sposób kompleksowy opisuje optymalny model rozwoju innowacji energetycznych w Polsce tj. zarówno od strony technologii, procesów, źródeł i modeli finansowania, jak i implementacji nowych rozwiązań. Celem zaprezentowanych inicjatyw jest pobudzenie rozwoju i nakierowanie działań na kluczowe i najbardziej produktywne obszary sektora energii przy jednoczesnym zwiększeniu rodzimego potencjału technologicznego i przemysłowego.

 

 

Impuls dla rozwoju innowacji w sektorze energii

 

Kierunki Rozwoju Innowacji Energetycznych służą uspójnieniu i skorelowaniu dokumentów strategicznych na poziomie administracji rządowej i agend państwowych w zakresie polityki rozwoju i innowacji w sektorze energii. Pozwoli to na efektywne wykorzystanie istniejących zasobów oraz osiągnięcie zakładanych celów gospodarczych i rozwojowych, dając zarazem impuls do tworzenia regulacji w oparciu o najbardziej aktualną ocenę trendów i wyzwań dla sektora. KRIE pozwala skierować wydatki publiczne na najbardziej atrakcyjne, a jednocześnie palące wyzwania. Wskazuje przedsiębiorstwom energetycznym obszary poszukiwania potencjalnych synergii. Program ma za zadanie uruchomić procesy innowacyjne w polskiej energetyce, korzystając ze środków i zaangażowania publicznego. Nadaje także spójny impuls dla działalności innowacyjnej w sektorze prywatnym.

 

Obszary rozwoju innowacji energetycznych

W oparciu o analizę potencjału polskiego sektora energii i przemysłu, światowe trendy technologiczne i lokalne zasoby zapewniające bezpieczeństwo energetyczne oraz umożliwiające uzyskanie konkurencyjności polskiej energetyki, wyodrębniliśmy cztery główne obszary rozwoju innowacji energetycznych. Wśród nich znalazły się:

  1. Zintegrowany i połączony system energetyczny dający centralną rolę użytkownikowi energii,
  2. Efektywne i elastyczne wytwarzanie energii oraz pozyskiwanie surowców łączące ograniczenie wpływu na środowisko z bezpieczeństwem energetycznym,
  3. Dywersyfikacja technologii wytwarzania i efektywne wykorzystanie energii,
  4. Ekologiczne i efektywne energetycznie miasto.

 

Cztery segmenty rozwoju innowacji energetycznych wychodzą naprzeciw różnym scenariuszom zmian w sektorze energetycznym zarówno w Polsce, jak i na świecie. Niezależnie od kierunku i intensywności zmian, jakie będą zachodziły, utrzymanie konkurencyjności przedsiębiorstw energetycznych oraz zagwarantowanie bezpieczeństwa energetycznego przy jednoczesnej maksymalizacji pozytywnego impulsu dla polskiej gospodarki pozostaną obowiązującymi celami.

 

Czyste technologie węglowe

Kwestie związane z ochroną środowiska i klimatu oraz racjonalnego wykorzystania surowców nabierają w ostatnich latach coraz większego znaczenia. Szczególną uwagę – zwłaszcza na forum Unii Europejskiej – przykłada się do ograniczenia oddziaływania na środowisko, w tym redukcji emisji dwutlenku węgla oraz zanieczyszczeń z sektora elektroenergetyki, ciepłownictwa i transportu.

W Polsce ok. 80% energii elektrycznej oraz ok. 75% ciepła jest wytwarzane w oparciu
o paliwo węglowe. Taka sytuacja stawia przed polską energetyką istotne wyzwania, których rozwiązaniem są między innymi tzw. czyste technologie węglowe (CTW).

Przez CTW rozumiemy technologie zaprojektowane w celu poprawy efektywności wydobycia, przeróbki, przetwarzania oraz utylizacji węgla oraz ograniczenia presji tych procesów na środowisko naturalne. Rozwój oraz wdrażanie CTW w dziedzinie wytwarzania energii elektrycznej i ciepła to również odpowiedź na żywotne potrzeby dotyczące poprawy jakości powietrza w kraju.

Można wyróżnić cztery główne podobszary, z którymi wiążą się CTW:

  • wydobycie węgla i przeróbka (tzw. mechaniczna przeróbka węgla),
  • transport, składowanie węgla i uśrednianie węgla,
  • wykorzystanie węgla (w energetyce oraz przetwórstwo węgla),
  • zagospodarowanie „pozostałości” z wydobycia i wykorzystania węgla, tj. różnego rodzaju odpadów i produktów ubocznych.

W celu wsparcia rozwoju badań, innowacji i wdrożeń w sektorze energetycznym, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju realizuje szereg programów, w tym m.in. Program Badawczy Sektora Elektroenergetycznego z następującymi obszarami badawczymi:

  • energetyka konwencjonalna,
  • energetyka odnawialna,
  • sieci elektroenergetyczne,
  • nowe produkty i usługi.

Ze szczegółami dotyczącymi wszystkich programów wdrażanych przez NCBiR można zapoznać się na stronie http://www.ncbr.gov.pl/.

 

Treści publikowane w portalu dostępne są na warunkach określonych w licencji Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0, z wyjątkiem przypadków gdy zastrzeżono inaczej.
ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, email: me@me.gov.pl